A Dondurucu qurutma maşını(liofilizator) quru materiallara sublimasiya prinsipindən istifadə edir. Proses materialın aşağı temperaturda sürətlə dondurulmasını və sonra uyğun vakuum mühitində dondurulmuş su molekullarının birbaşa su buxarına sublimasiya olunmasını və xaric olmasını nəzərdə tutur. Dondurma ilə qurutma yolu ilə əldə edilən məhsul liofilizat (və ya liofilizasiya olunmuş məhsul) adlanır və bu proses liofilizasiya adlanır.
Qurutmadan əvvəl material aşağı temperaturda (donmuş vəziyyətdə) qalır və buz kristalları onun daxilində bərabər paylanır. Sublimasiya zamanı susuzlaşma səbəbindən heç bir konsentrasiya baş vermir və bununla da su buxarının yaratdığı köpüklənmə və ya oksidləşmə kimi yan təsirlərin qarşısını alır. Qurudulmuş material həcmində demək olar ki, heç bir dəyişiklik olmadan quru, məsaməli, süngər kimi bir quruluş alır və orijinal vəziyyətini bərpa etmək üçün suda asanlıqla həll olur. Bu proses materialın fiziki-kimyəvi və bioloji parçalanmasının qarşısını əsasən alır.
Dondurucu qurutma maşını soyuducu sistemdən, vakuum sistemindən, istilik sistemindən və elektrik cihaz idarəetmə sistemindən ibarətdir. Əsas komponentlərinə qurutma kamerası, kondensator (soyuq tələ), soyuducu qurğu, vakuum nasosu və isitmə/soyutma cihazları daxildir. Dondurucu qurutma maşınının iş prinsipi əvvəlcə qurudulacaq materialı üçqat nöqtəsindən aşağı temperaturda dondurmaq, sonra vakuum şəraitində materialdakı bərk suyun (buzun) birbaşa su buxarına batmasına və çıxarılmasına imkan vermək və bununla da materialı qurutmaqdır. Əvvəlcədən emaldan sonra material dondurulmaq üçün tez dondurucu anbara göndərilir, sonra sublimasiya dehidratasiyası üçün qurutma anbarına köçürülür və nəhayət emal sonrası emalatxanada qablaşdırılır. Vakuum sistemi sublimasiya qurutma kamerası üçün aşağı təzyiqli mühit yaradır, istilik sistemi materiala sublimasiyanın gizli istiliyini verir və soyuducu sistem soyuq tələ və qurutma kamerası üçün lazımi soyutma qabiliyyətini təmin edir.
Bu avadanlıq səmərəli radiasiya isitmə sistemindən istifadə edərək material üzərində vahid istilik paylanmasını təmin edir. Sürətli ərimə qabiliyyətinə malik səmərəli su buxarı tutma soyuq tələsi, yağ-su ayırma funksiyasına malik yüksək performanslı vakuum qurğusu və sabit iş şəraiti və enerji qənaəti ilə nəticələnən birdən çox dövrə vasitəsilə tələbata uyğun soyutma təmin edən paralel mərkəzləşdirilmiş soyutma sisteminə malikdir. Süni intellekt idarəetmə sistemi yüksək dəqiqlik və rahat işləməni təmin edir.
Dondurulmuş qurutma məhsulları üçün keyfiyyət tələblərinə aşağıdakılar daxildir: dəyişməz bioloji aktivlik, vahid görünüş və rəng, dolğun morfologiya, möhkəm struktur, tez həll olma və aşağı qalıq nəmlik. Yüksək keyfiyyətli məhsullar əldə etmək üçün dondurulmuş qurutma nəzəriyyəsi və proseslərinin hərtərəfli anlaşılması vacibdir. Dondurulmuş qurutma prosesi üç mərhələdən ibarətdir: əvvəlcədən dondurma, sublimasiya və ikinci dərəcəli qurutma. Dondurulmuş qurutma dövrünün ağlabatan və effektiv şəkildə qısaldılması sənaye istehsalında əhəmiyyətli iqtisadi dəyərə malikdir.
Yazı vaxtı: 08 Aprel 2026
